Is bloedverlies tijdens de zwangerschap normaal?

Je gaat naar het toilet, veegt af en ziet bloed op het papier. Je schrikt en voor je het weet vraag je je af: gaat het wel goed met mijn zwangerschap?

Laat ik je meteen geruststellen: bloedverlies tijdens de zwangerschap komt regelmatig voor, vooral in de eerste weken. Vaak is er niets ernstigs aan de hand en verloopt de zwangerschap gewoon goed. Een klein beetje bloedverlies hoef je dan ook niet direct te melden. Neemt het bloedverlies duidelijk toe en verlies je meerdere maandverbanden vol, dan is dat meestal geen goed teken. In dit blog lees je precies in welke situaties je wel je verloskundige belt.

Als verloskundige krijg ik dit soort telefoontjes regelmatig. Het zijn vaak vrouwen die onzeker zijn en behoefte hebben aan duidelijkheid. Die duidelijkheid kan ik ze op dat moment meestal niet geven. Wel een luisterend oor.

In dit blog leg ik uit waardoor bloedverlies tijdens de zwangerschap kan ontstaan, wat het verschil is tussen bruin en rood bloed, wanneer je direct contact moet opnemen en wat je kunt doen terwijl je wacht op duidelijkheid.

Is het normaal bloed te verliezen tijdens de zwangerschap?

Bloedverlies tijdens de zwangerschap komt regelmatig voor en heeft vaak een onschuldige oorzaak. Een klein beetje bloedverlies is meestal onschuldig. Je hoeft er niet direct iets mee en je hoeft het ook niet te melden.

In de eerste weken kan een klein beetje bloedverlies ontstaan door de innesteling. Het bevruchte eitje nestelt zich in de baarmoederwand en daarbij kan wat bloed vrijkomen. Dat gebeurt vaak rond het moment waarop je normaal ongesteld zou worden.

Ook is je baarmoedermond tijdens de zwangerschap veel beter doorbloed dan normaal. De kleine bloedvaten zijn daardoor kwetsbaarder. Na het vrijen, een inwendig onderzoek of hard persen op het toilet kan er een bloedvaatje springen, waardoor je wat bloed verliest. Dat ziet er vaak heftig uit, maar is meestal onschuldig. En heel vaak is er geen duidelijke aanleiding aan te wijzen: je verliest wat bloed, er wordt geen oorzaak gevonden en de zwangerschap verloopt daarna gewoon verder.

Ook aan het einde van de zwangerschap kan een beetje bloedverlies heel normaal zijn. Als de bevalling begint, verandert je baarmoedermond: hij wordt korter en gaat langzaam open. Daarbij kunnen kleine bloedvaten kapot gaan. Dat is niet prettig, maar geen reden tot paniek. Verlies je meer bloed dan in een vol maandverband past, neem dan direct contact op met je verloskundige.

Wat betekent bruin bloedverlies tijdens de zwangerschap?

Bruin bloedverlies is oud bloed. Het bloed is eerder vrijgekomen en komt nu pas naar buiten. De bruine kleur zegt dus vooral iets over hoe oud het bloed is, niet meteen over hoe ernstig het is.

Helderrood bloed is vers bloed. Roze bloedverlies ontstaat vaak doordat een beetje bloed zich mengt met slijm of, aan het einde van de zwangerschap, met vruchtwater. Ook dat hoeft niet te betekenen dat er iets mis is.

Misschien ken je hier ook het woord spotting voor. Spotting is heel licht bloedverlies: een paar druppels of wat vegen in je onderbroek, vaak bruin of lichtroze. Sommige vrouwen noemen het bruine afscheiding. Het is hetzelfde verschijnsel en ook dit is normaal. Je hoeft het niet te melden.

Waar ik als verloskundige vooral op let, is hoe het bloedverlies zich ontwikkelt. Een beetje bruin bloed dat na een dag stopt, geeft een ander beeld dan helderrood bloed dat steeds meer wordt. Let daar zelf op: welke kleur heeft het bloed, hoeveel verlies je en neemt het toe of juist af? Zo weet je waar je aan toe bent en kun je goed vertellen wat er speelt als je een keer belt.

Vaak stopt zulk licht bloedverlies binnen een paar dagen vanzelf. Houdt het langer aan of wordt het steeds meer, bespreek het dan met je verloskundige.

Moet ik mij bij bloedverlies zorgen maken over een miskraam?

Nee, lang niet altijd. Wel is het eerlijk om te zeggen dat bloedverlies een eerste teken van een miskraam kan zijn, vooral in de eerste twaalf weken van de zwangerschap.

Vaak nemen bij een miskraam zowel het bloedverlies als de buikpijn toe. Je verliest steeds meer helderrood bloed, soms met stolsels. Stolsels zijn klontjes gestold bloed; ze zien eruit als donkere, geleiachtige stukjes. Daarnaast krijg je meestal krampen in je onderbuik, die ook kunnen uitstralen naar je onderrug of benen. In de praktijk leg ik het weleens uit als een mini-bevalling: je lichaam werkt ergens naartoe. Nadat het vruchtje is losgekomen, nemen de pijn en het bloedverlies meestal weer af. Hoe pijnlijk dit is, verschilt per vrouw. De een ervaart het als een hevige menstruatie, de ander als veel meer dan dat. Zorg daarom dat je pijnstilling in huis hebt, bij voorkeur paracetamol.

Toch zeggen klachten niet alles. Ik zie vrouwen met bloedverlies bij wie op de echo een gezonde zwangerschap te zien is. Zelfs helderrood bloedverlies betekent dus niet automatisch dat je de zwangerschap verliest. Ik zie regelmatig vrouwen die helderrood bloed verliezen en gewoon zwanger blijven. En ik zie ook vrouwen zonder bloedverlies of pijn bij wie de echo laat zien dat de zwangerschap niet goed is.

Ik wil hier eerlijk over zijn: ook ik kan je in die eerste weken vaak geen zekerheid geven. Er bestaat geen behandeling die een miskraam voorkomt of stopt. Een echo is pas vanaf ongeveer zeven weken zinvol, en zelfs een goede echo is geen garantie: je kunt een goede echo hebben en een paar uur later toch een miskraam krijgen. Een miskraam is een natuurlijk proces dat je lichaam zelf in gang zet of niet. Dat kun je niet fixen en niet voorspellen; het vraagt vaak veel geduld. Dat is misschien wel het zwaarste deel.

Blijkt het toch om een miskraam te gaan? Dan wil ik je één ding meegeven: je hebt dit niet veroorzaakt. Veel vrouwen vragen zich af of ze iets verkeerd hebben gedaan. Misschien heb ik te hard gewerkt, iets zwaars getild of te veel gesport. Dat is niet de oorzaak. Een miskraam ontstaat meestal doordat de zwangerschap vanaf het begin niet goed is aangelegd, bijvoorbeeld door een chromosoomafwijking. Dat kun je niet voorkomen. En dus is het ook niet jouw schuld.

Ik heb bloedverlies: wanneer moet ik bellen?

Een klein beetje bloedverlies in het begin van je zwangerschap hoef je niet direct te melden. Dat voelt misschien gek, maar een zorgverlener kan op dat moment weinig voor je doen. Wat er in je baarmoeder gebeurt, bepaalt je lichaam zelf. In een aantal situaties bel je je verloskundige wel direct:

• Je verliest hevig veel bloed, meerdere maandverbanden vol.
• Je bent duizelig, zweet overmatig of hebt het gevoel dat je flauwvalt.
• Je hebt koorts, boven de 38 graden.
• Je hebt hevige buikkrampen.
• Het bloedverlies en de buikkrampen houden aan nadat je een miskraam hebt doorgemaakt.
• Je bent ongerust en wilt je verhaal kwijt.

Ben je het eerste trimester voorbij? Dan ligt het anders en bel je bij helderrood bloedverlies wel meteen je verloskundige, zeker als je meer verliest dan een vol maandverband. Bloedverlies later in de zwangerschap kan namelijk met de placenta te maken hebben. Ligt de placenta voor de uitgang van de baarmoeder (een placenta praevia), dan weet je dat meestal al sinds de 20-wekenecho en heb je daar al afspraken over gemaakt met je zorgverlener.

Wachten op duidelijkheid: zo kom je de tijd door

Bloedverlies zet je hoofd meteen aan het werk. Voordat je weet waar je aan toe bent, ben je soms dagen of zelfs weken verder. In die periode gaan veel vrouwen op ieder signaaltje in hun lichaam letten. Ben ik nog misselijk? Voelen mijn borsten nog hetzelfde? Dat is heel begrijpelijk. Maar hoe meer je alles probeert te analyseren, hoe onrustiger je vaak wordt. Helaas kun je aan die klachten niet met zekerheid aflezen of het goed gaat.

Wat vaak beter helpt, is juist even afstand nemen. Leg je telefoon weg en stop met googelen. Op internet kom je vooral verhalen tegen die je ongerust maken. Zoek afleiding, maak een wandeling, kijk een serie of praat met iemand bij wie je je veilig voelt.

Merk je dat de onrust blijft hangen, ook als alles goed blijkt te zijn? Lees dan ook mijn blog Ik ben bang voor mijn bevalling, wat nu? Daarin lees je hoe je met angst in je zwangerschap kunt omgaan en wanneer het slim is om er hulp bij te zoeken.

Veelgestelde vragen over bloedverlies tijdens de zwangerschap

Bloedverlies tijdens de zwangerschap: dit is belangrijk om te onthouden

Bloedverlies tijdens de zwangerschap is schrikken, maar het betekent lang niet altijd dat er iets mis is. Vaak heeft het een onschuldige oorzaak, zoals de innesteling, een gesprongen bloedvaatje na het vrijen of veranderingen aan de baarmoedermond aan het einde van de zwangerschap. Soms is bloedverlies wel een eerste teken van een miskraam. Ook dan is het belangrijk om te weten dat je dit niet hebt veroorzaakt en het niet had kunnen voorkomen.

Een klein beetje bloedverlies hoef je niet te melden en ook een echo geeft in de eerste weken geen garantie. Een miskraam is een natuurlijk proces dat je lichaam zelf doormaakt; niemand kan het stoppen of voorspellen. Bel je verloskundige wel direct bij hevig bloedverlies, koorts, duizeligheid of hevige buikkrampen. En ben je ongerust, dan mag je altijd bellen.