Symptomen van een miskraam: hoe herken je het en wanneer bel je?

Je bent net naar de wc geweest en zag bloed. Of je merkt dat je vandaag ineens minder misselijk bent en maakt je meteen zorgen. Als je zoekt op de symptomen van een miskraam, wil je eigenlijk maar één ding weten: gaat het goed met mijn baby?

De bekendste symptomen van een miskraam zijn toenemend helderrood bloedverlies, buikkrampen die steeds heviger worden en het verliezen van stolsels. Vaak nemen de pijn en het bloedverlies tegelijk toe. Toch is het niet zo zwart-wit. Bloedverlies betekent niet automatisch dat je een miskraam krijgt. En andersom kan een vroege miskraam ook verlopen zonder duidelijke klachten.

Als verloskundige spreek ik regelmatig vrouwen die in deze onzekerheid zitten. Ze bellen omdat ze niet weten wat de klachten betekenen en bang zijn voor wat er gaat komen. In dit blog leg ik uit welke symptomen bij een miskraam kunnen passen, wanneer je contact moet opnemen met je verloskundige of huisarts en waarom een miskraam bijna nooit jouw schuld is.

Symptomen van een miskraam: waar kun je op letten?

De meest voorkomende symptomen van een miskraam zijn toenemend bloedverlies en steeds hevigere buikkrampen. Meestal gaat het om helderrood bloed en is het meer dan een paar druppels. Sommige vrouwen verliezen ook stolsels.

De krampen zitten vaak in de onderbuik, maar kunnen ook uitstralen naar je onderrug of benen. Tijdens een miskraam nemen het bloedverlies en de pijn meestal geleidelijk toe.

Een miskraam is het verlies van een zwangerschap in de eerste 16 weken (deverloskundige.nl). Meestal gaat het om een vroege miskraam: de ontwikkeling van het vruchtje stopt dan al in de eerste weken van de zwangerschap. Vaak begint een miskraam met licht bloedverlies dat in de uren of dagen daarna toeneemt.

Checklist: mogelijke symptomen van een miskraam

• Helderrood bloedverlies dat steeds meer wordt (meer dan een paar druppels; je vult meerdere maandverbanden)
• Buikkrampen die steeds heviger worden
• Toenemende krampen die uitstralen naar je onderrug of benen
• Verlies van stolsels: donkerrode, gladde klonten
• Soms: verlies van de vruchtzak, een klein blaasje gevuld met vocht
• De pijn en het bloedverlies nemen samen toe en worden na het verliezen van het vruchtje snel minder
• Soms verdwijnen zwangerschapsklachten, zoals misselijkheid of gespannen borsten

Hoe voelt een miskraam?

Veel vrouwen omschrijven een miskraam als een zware menstruatie, terwijl anderen de pijn vergelijken met weeën. Dat verschil is heel normaal. Hoe een miskraam voelt, verschilt van vrouw tot vrouw. Het hangt er ook vanaf hoeveel weefsel je lichaam moet uitstoten. Ben je 12 weken zwanger, dan heb je meestal meer krampen dan wanneer je 4 weken zwanger bent.

In de praktijk vergelijk ik een miskraam wel eens met een mini-bevalling. Dat klinkt misschien heftig, maar het klopt met wat je lichaam doet: het werkt ergens naartoe.

De krampen ontstaan doordat je baarmoeder samentrekt om het zwangerschapsweefsel naar buiten te werken. Meestal nemen de pijn en het bloedverlies geleidelijk toe. Zodra het vruchtje en het zwangerschapsweefsel zijn losgekomen, worden de krampen vaak snel minder en neemt ook het bloedverlies af.

Blijven de pijn en het bloedverlies juist erg hevig zonder dat het afneemt? Neem dan contact op met je verloskundige of arts.

Kun je een miskraam hebben zonder klachten?

Ja. Dat komt voor. Sommige vrouwen hebben geen bloedverlies, geen buikpijn en voelen zich nog gewoon zwanger. Pas bij een echo blijkt dat de zwangerschap eerder is gestopt.

We noemen dit ook wel een missed abortion: een miskraam waarbij de zwangerschap al is gestopt, maar je lichaam het vruchtje nog niet heeft afgestoten.

Andersom geldt ook dat klachten niet altijd iets zeggen. Veel vrouwen denken: zolang ik misselijk ben, zal het wel goed zitten. Maar zo werkt het helaas niet. Je kunt minder misselijk zijn en toch een gezonde zwangerschap hebben. En je kunt veel klachten hebben terwijl de zwangerschap toch niet goed blijkt te zijn. Een echo geeft ook niet altijd meteen zekerheid: het blijft een momentopname. Er kan op dat moment nog een kloppend hartje te zien zijn, terwijl de miskraam een paar uur later alsnog begint. Hoe langer je wacht, hoe duidelijker het beeld vaak is.

Sommige vrouwen vertellen achteraf dat ze het gevoel hadden dat er iets niet klopte. Dat kan. Maar er is een verschil tussen een intuïtief gevoel en piekergedachten. Als je veel piekert, ga je al snel elk signaal in je lichaam uitleggen. Dat zorgt meestal alleen voor meer onrust.

Is bloedverlies altijd een teken van een miskraam?

Nee. Een beetje bloedverlies komt vooral in de eerste maanden van de zwangerschap regelmatig voor. Vaak stopt het vanzelf en verloopt de zwangerschap gewoon goed. Een paar druppels bloed op het toiletpapier betekenen dus niet automatisch dat je een miskraam krijgt.

Waar we vooral naar kijken, is hoe het bloedverlies zich ontwikkelt. Blijft het bij een beetje bloed dat weer stopt, dan geeft dat een ander beeld dan helderrood bloedverlies dat steeds meer wordt en samengaat met buikkrampen.

Twijfel je? Neem dan contact op met je verloskundige of huisarts. Daar zijn we voor.

Wanneer moet je de verloskundige bellen?

Bel direct, ook ’s nachts, als je heel veel bloed verliest en je duizelig wordt, licht in je hoofd bent of het gevoel hebt dat je flauw gaat vallen. Veel bloedverlies betekent: een paar keer per uur een dik maandverband moeten verwisselen (deverloskundige.nl).

Neem dezelfde dag contact op als je veel bloed verliest, langer dan twee uur hevige buikpijn hebt of koorts krijgt van 38 graden of hoger.

Twijfel je of maak je je zorgen? Bel dan ook. Daar zijn we voor. Ik zeg altijd tegen de vrouwen in mijn praktijk: bel liever een keer te veel dan een keer te weinig. Juist de onzekerheid en het wachten zijn vaak het moeilijkst.

Is een miskraam je eigen schuld?

Nee. Toch is dit de vraag die bijna iedere vrouw zichzelf stelt. Heb ik te hard gewerkt? Te veel gesport? Was ik te gestrest? Als verloskundige hoor ik die vragen regelmatig. Veel vrouwen zoeken de oorzaak bij zichzelf, terwijl een miskraam daar vrijwel nooit door ontstaat.

In de meeste gevallen gaat er al vroeg in de ontwikkeling iets mis, bijvoorbeeld door een chromosoomafwijking of een fout bij de celdeling. Je lichaam herkent dat de zwangerschap niet goed verloopt en stoot het vruchtje af. Dat is ontzettend verdrietig, maar het is niet iets wat jij hebt veroorzaakt. Van werken, sporten of een slechte nacht krijg je geen miskraam.

Dat maakt het verdriet niet minder. Maar hopelijk helpt het je wel om de schuld los te laten. Je hebt niets verkeerd gedaan.

Veelgestelde vragen over de symptomen van een miskraam

Symptomen van een miskraam: dit is belangrijk om te onthouden

De symptomen van een miskraam zijn vaak toenemend helderrood bloedverlies, buikkrampen die steeds heviger worden en het verliezen van stolsels. Toch verloopt niet iedere miskraam op dezelfde manier. Sommige vrouwen hebben nauwelijks klachten, terwijl bloedverlies juist lang niet altijd betekent dat je een miskraam krijgt.

Je kunt thuis niet met zekerheid vaststellen wat er aan de hand is. Daarom geldt: twijfel je of maak je je zorgen, neem dan contact op met je verloskundige of huisarts. Daar zijn we voor.

Merk je dat de onzekerheid veel ruimte inneemt? Dan kan mijn gratis meditatie je helpen om weer wat rust te vinden. In tien minuten oefen je met ontspannen en richt je je aandacht weer op je lichaam, in plaats van op alle gedachten die door je hoofd gaan.