Hoe groot is de kans op een miskraam?

Je hebt net een positieve test gedaan. Misschien durf je nog niet eens hardop blij te zijn, want er zit meteen die andere gedachte achter: wat als het misgaat? Veel vrouwen liggen in de eerste weken van hun zwangerschap wakker van deze vraag en googelen ’s avonds in bed op cijfers.

Daarom geef ik je meteen het eerlijke antwoord. Bij vrouwen van 35 jaar of jonger eindigt ongeveer 1 op de 10 zwangerschappen in een miskraam. De kans is het grootst in de allereerste weken. Zodra er op de echo een kloppend hartje te zien is, daalt die flink, en na tien tot twaalf weken is de kans nog maar een paar procent.

Als verloskundige spreek ik bijna dagelijks vrouwen die met deze angst rondlopen, soms letterlijk aan de telefoon, in paniek over een vlekje bloed of juist over misselijkheid die opeens wegblijft. In dit blog lees je hoe groot de kans op een miskraam is, hoe die verandert per week en per leeftijd, waardoor een miskraam ontstaat en waarom je er bijna nooit iets aan kunt doen. En ik vertel je hoe je deze spannende weken doorkomt zonder jezelf gek te maken.

Hoe groot is de kans op een miskraam in cijfers?

Ongeveer 1 op de 10 zwangerschappen eindigt in een miskraam, zo blijkt uit cijfers van De Verloskundige. De kans stijgt met de leeftijd: tussen 36 en 40 jaar gaat het om 2 op de 10 vrouwen, tussen 40 en 45 jaar om 3 op de 10 en boven de 45 jaar om 5 op de 10. Het kan schrikken zijn om deze cijfers te zien. Maar draai het ook eens om: bij vrouwen onder de 35 gaan 9 van de 10 zwangerschappen gewoon door.

We spreken van een miskraam als de zwangerschap stopt in de eerste zestien weken. Verreweg de meeste miskramen gebeuren in de eerste twaalf weken. Daarna is de kans dat het nog misgaat kleiner. Dat is ook de reden dat veel stellen met het grote nieuws wachten tot na de eerste echo.

Hoe groot is de kans op een miskraam per week?

De kans op een miskraam is het grootst in week 4 tot en met 6, vaak nog voordat er op een echo goed iets te zien is. Rond week 6 tot 8 is er meestal een kloppend hartje te zien, en vanaf dat moment daalt de kans flink. Na zestien weken spreken we niet meer van een miskraam.

Kans op miskraam na kloppend hartje

Zodra er op de echo een kloppend hartje te zien is, daalt de kans. Onderzoek laat zien dat de kans op een miskraam na tien tot twaalf weken nog maar een paar procent is. Honderd procent zekerheid bestaat niet, dat zeg ik er eerlijk bij. Maar een echo met een goed kloppend hartje, zonder actief bloedverlies, is een reden om rustiger adem te halen.

In de praktijk merk ik dat veel vrouwen aftellen naar de termijnecho, die rond week 10 wordt gemaakt. Dat snap ik goed. Tegelijk is het goed om te weten dat er geen harde grens is waarop het ineens veilig is. De kans wordt week na week een stukje kleiner. Elke week die voorbij gaat, is dus goed nieuws.

Waardoor ontstaat een miskraam?

Een miskraam ontstaat bijna altijd doordat het in de aanleg al niet goed zat. Vaak is er een chromosomale afwijking of er gaat in de celdeling iets mis. Het vruchtje kan zich dan niet goed ontwikkelen en je lichaam stoot het af. Hoe moeilijk dat ook is: je lichaam stoot de zwangerschap dan zelf af. Dat is de manier waarop de natuur werkt. Dat maakt het verdriet niet kleiner als je er middenin zit, dat weet ik. Maar het betekent wel dat de oorzaak er vanaf het begin al was. Er was geen moment in die weken waarop jij het anders had kunnen doen.

Kun je een miskraam voorkomen?

Nee. En ik weet dat dit misschien niet het antwoord is waar je op hoopte, want dit is de grootste vraag die vrouwen mij stellen. Vrouwen zoeken de schuld bijna altijd bij zichzelf. Heb ik niet te hard gewerkt? Heb ik te veel gesport? Had ik die ene dag niet zo moeten sjouwen? In de praktijk merk ik dat vrijwel niemand zich afvraagt of er misschien iets met de zaadcel was, terwijl de aanleg voor de helft van de man komt. De schuldvraag landt bijna altijd bij de vrouw, en dat is niet terecht.

Doe je dat allemaal niet, dan hebben werken, sporten of tillen er niets mee te maken. Probeer daarom niet te streng voor jezelf te zijn.

Hoe merk je dat je een miskraam krijgt?

De meest klassieke vorm begint met bloedverlies dat toeneemt. Geen spoortje bruin bloed, maar meerdere maandverbanden vol helder rood bloed. Daarbij ontstaan buikkrampen in de onderbuik. Soms voel je het in je onderrug, soms straalt het zelfs uit naar je benen. Vaak zie je stolsels: bloed dat zich heeft opgehoopt. De pijn en het bloedverlies nemen meestal samen toe. Zodra het vruchtje heeft losgelaten, nemen de pijn en het bloedverlies meestal ook weer af.

Maar dit vind ik belangrijk om er eerlijk bij te vertellen: er zijn ook vrouwen die nul klachten hebben en bij de echo te horen krijgen dat het niet goed zit. En andersom betekent bloedverlies in het begin van de zwangerschap lang niet altijd een miskraam. Klachten zijn dus geen betrouwbare graadmeter, geen enkele kant op. Veel misselijkheid betekent niet meteen dat het goed zit, en geen klachten betekent niet dat het misgaat.

Bel je verloskundige of huisarts direct als je veel bloed verliest en je voelt dat je flauwvalt. Bel dezelfde dag bij veel bloedverlies, bij erge buikpijn die langer dan twee uur duurt of bij koorts van 38 graden of hoger. En eigenlijk vind ik: bel ook gewoon als je je zorgen maakt. Daar zijn we voor.

Hoe kom je de eerste weken door zonder jezelf gek te maken?

Wat ik veel zie, is dat vrouwen houvast zoeken in hun klachten. Ik had laatst nog een vrouw aan de telefoon die heel angstig was. De ene dag dacht ze: ik ben zo misselijk, dus het zit goed. De volgende dag was de misselijkheid minder en sloeg de stress toe. Zodra je gaat piekeren, kun je van alles bedenken waardoor het wel of niet goed zou zitten. Daar word je alleen maar onrustiger van.

Wat helpt: bescherm jezelf een beetje tegen het internet en tegen de verhalen om je heen. Je kunt tegenwoordig alles opzoeken, en dus ook precies hoe slecht het allemaal kan gaan. Zoek liever ontspanning op. Ga naar buiten, beweeg of doe een meditatie.

Heb je eerder een miskraam gehad? Dan weet ik dat deze weken extra zwaar zijn. Je bent uit die roze bubbel geklapt en je weet wat je kunt verliezen. Wees dan extra lief voor jezelf en trek gerust vaker aan de bel bij je verloskundige.

En goed om te weten: angst in de zwangerschap verdwijnt niet vanzelf na twaalf weken, vaak verschuift die naar de bevalling.

Veelgestelde vragen over de kans op een miskraam

Conclusie: er is een kans, maar de kans dat het goed gaat is groter

De kans op een miskraam is ongeveer 1 op de 10 bij vrouwen van 35 jaar of jonger. De kans is het grootst in de eerste twaalf weken en wordt daarna snel kleiner, zeker na een echo met een kloppend hartje. Een miskraam ontstaat vrijwel altijd door een fout in de aanleg. Je kunt hem niet voorkomen, en dat betekent ook: het is niet jouw schuld.

Als je dit blog begon met de vraag hoe groot de kans is dat het misgaat, hoop ik dat je nu vooral onthoudt hoe groot de kans is dat het goed gaat. Ik ben Dominique, verloskundige in Leiden, en ik help vrouwen om met vertrouwen naar hun zwangerschap en bevalling te kijken, ook als de start spannend is. Wil je iets concreets om deze weken rustiger door te komen? Download dan mijn gratis meditatie. Tien minuten voor jou en je kindje, zonder gepieker erbij.