Bevalervaring: hoe kijk je terug op je bevalling?

Misschien ben je zwanger en hoor je om je heen de meest uiteenlopende verhalen. Je vriendin kan drie jaar na haar bevalling nog niet zonder tranen over die nacht praten, terwijl je zus zegt dat het eigenlijk best meeviel. En misschien ben je net bevallen en zit je met gemengde gevoelens: je bent intens blij met je baby, maar als je aan de bevalling zelf denkt, voelt het nog niet afgerond.

Hoe je terugkijkt op je bevalling hangt lang niet alleen af van hoe die is verlopen. In de praktijk zie ik dat het veel meer uitmaakt of je je gezien en gehoord voelde, of je betrokken werd bij beslissingen en of je steun voelde van de mensen om je heen. Daardoor kun je op een zware bevalling toch goed terugkijken, terwijl een medisch soepele bevalling je juist lang kan bijblijven.

Ik ben Dominique, verloskundige bij Verloskundigenpraktijk Draagkracht in Leiden. Ik sta dagelijks naast vrouwen tijdens hun bevalling en spreek ze daarna in het kraambed, wanneer ze voor het eerst terugkijken op wat er is gebeurd. En tijdens de mamacirkel die we met de praktijk organiseren, hoor ik hoe moeders maanden later nog op hun bevalling terugkijken.

In dit blog leg ik uit waarom jouw beval ervaring ertoe doet, wat bepaalt hoe je erop terugkijkt en wat je tijdens je zwangerschap al kunt doen om straks met een goed gevoel terug te kijken. Ben je al bevallen? Dan lees je ook wat je nu nog kunt doen.

Waarom doet je bevalervaring ertoe?

Je bevalling is een ervaring die je je leven lang bijblijft. Hoe je erop terugkijkt, kan invloed hebben op de eerste tijd met je baby en op hoe je naar jezelf kijkt als moeder.

‘Een bevalling is een ervaring in het leven van een vrouw die er werkelijk toe doet.’ Die zin komt uit het boek Bevallen als een feminist van Milli Hill, en ik ben het er helemaal mee eens.

De beval ervaring van vrouwen is jarenlang onderbelicht geweest. ‘Het gaat toch om een gezonde baby?’ hoor je dan. Ik kijk daar anders naar: het gaat om een lichamelijk en mentaal gezonde moeder én baby. Na een nare of traumatische bevalling kan het moeilijker zijn om van de eerste tijd met je baby te genieten. Contact maken met je baby kost dan soms meer moeite en alles kan zwaarder voelen.

Tegelijk kan een bevalling je ook veel vertrouwen geven. Het is een ingrijpende gebeurtenis waarin je jezelf tegenkomt, maar waar je ook sterker uit kunt komen.

En vergeet niet: je bevalling blijft je vaak je hele leven bij. Over tien of twintig jaar weet je meestal nog precies hoe het ging. Ik spreek vrouwen die zich jaren later nog afvragen of ze iets anders hadden kunnen doen. Daarom is het goed om hier nu al bij stil te staan.

💭 Wil je nu alvast oefenen met ontspannen? Download mijn gratis meditatie.

Download meditatie

Waar hangt het vanaf hoe je terugkijkt op je bevalling?

Hoe je terugkijkt op je bevalling, hangt bijna nooit af van één ding. Het gaat om hoe je werd begeleid, hoe je je voelde tijdens de bevalling en wat je vooraf al meenam aan verwachtingen en angsten.

Jouw ervaring hangt onder andere af van:

of je je betrokken voelde bij de beslissingen die werden genomen;
of je je gehoord voelde;
of je invloed had op wat er gebeurde;
of je voldoende steun kreeg van je partner;
of je je veilig en ontspannen voelde;
hoe de zorgverlener met je omging en met je communiceerde;
of je goede uitleg kreeg over wat er gebeurde.

Daarnaast spelen ook dingen mee die al vóór de bevalling aanwezig zijn. Denk aan angsten waar je tijdens je zwangerschap niets mee hebt gedaan, onvoldoende voorbereiding, maar één beeld hebben van je ideale bevalling of denken dat pijnstilling of een keizersnede betekent dat je het niet goed hebt gedaan.

Waarom kijkt de één positief terug en de ander niet, na dezelfde bevalling?

Twee vrouwen kunnen dezelfde ingreep meemaken en er toch heel anders op terugkijken. Het verschil zit vaak in de vraag of je inspraak had, begreep wat er gebeurde en je serieus genomen voelde.

In de praktijk merk ik dat vrouwen die samen met hun zorgverlener keuzes hebben gemaakt, vaak beter terugkijken op hun bevalling. Ook als die bevalling medisch werd. Dit heet shared decision making: je beslist samen, nadat je goede uitleg hebt gekregen. De bevalling verliep dan misschien niet zonder ingrepen, maar je voelde je wel betrokken.

Bij vrouwen die er langer mee blijven rondlopen, hoor ik vaak andere zinnen. ‘Ik dacht dat ik geen keuze had.’ Of: ‘Ze zeiden dat het moest, dus ik ging akkoord, maar eigenlijk begreep ik niet wat er gebeurde.’ Vaak blijft dan niet de ingreep zelf hangen, maar vooral het gevoel dat alles je overkwam.

Autonomie betekent overigens niet dat jij in je eentje alles bepaalt. Het betekent dat je invloed hebt op wat er gebeurt, ook als de situatie verandert. In mijn blog over controle tijdens de bevalling lees je wat regie tijdens je bevalling wel en niet betekent.

Wat kun je tijdens je zwangerschap doen om er later goed op terug te kijken?

Je kunt je verdiepen in de mogelijkheden en nadenken over wat voor jou belangrijk is. Welke angsten heb je, wat hoop je en wanneer zou jij achteraf zeggen dat je bevalling goed is verlopen?

Eerst de kennis. Als je begrijpt wat er tijdens de bevalling in je lichaam gebeurt, word je minder snel overvallen en kun je beter meebewegen met wat er gebeurt. Je kunt ook gerichter vragen stellen en beter meebeslissen als er keuzes moeten worden gemaakt.

Denk daarnaast eens na over deze vragen: wanneer zou de bevalling voor jou geslaagd zijn? Waar ben je het meest bang voor? Wat zou voor jou voelen als falen, en waarom?

Sta ook stil bij je eigen ideeën over bevallen. Bevallen kan op allerlei manieren: met pijnstilling, in bad of via een keizersnede. Ook een keizersnede is bevallen. Het is een manier om je baby op de wereld te zetten en maakt jou niet minder vrouw of moeder. Merk je dat je daar toch een oordeel over hebt? Probeer dan te onderzoeken waar dat vandaan komt. Dat kan helpen als je bevalling anders loopt dan je had gehoopt.

Zorg ook dat je niet maar één beeld van je bevalling in je hoofd hebt. Als je je sterk vastklampt aan een ideaal scenario, kan de teleurstelling groter zijn wanneer het anders loopt.

Probeer daarnaast regelmatig rust te nemen. Spanning neemt tijdens de zwangerschap vaak eerder toe dan af. Mijn gratis meditatie kan je helpen om te ontspannen en even bewust stil te staan bij je lichaam en je baby. Veel vrouwen merken dat ze daardoor rustiger naar hun bevalling toeleven.

Hoe kijk je terug als je al bevallen bent?

Neem je eigen ervaring serieus, ook als je baby gezond is. Praat erover, schrijf op wat er is gebeurd en hoe jij dat hebt beleefd en zoek hulp als moeilijke gevoelens blijven.

Ben je al bevallen en worstel je met gemengde gevoelens? Weet dan dat dankbaarheid en teleurstelling naast elkaar kunnen bestaan. Je mag intens blij zijn met je baby en tegelijk verdrietig of boos zijn over hoe de bevalling ging.

Wat vaak helpt, is rustig terugkijken op wat er is gebeurd. Vertel je verhaal aan iemand die echt luistert. Dat kan ook samen met andere moeders: in onze mamacirkel merk ik hoe fijn vrouwen het vinden om te horen dat ze niet de enige zijn. Schrijf op wat er gebeurde en wat dat met je deed. Sommige vrouwen vinden het fijn om dat met vragen en opdrachten te doen. Daarvoor maakte ik een invulboek voor de bevalling dat je stap voor stap helpt om je verhaal op te schrijven.

Merk je dat je somber blijft, gesprekken over de bevalling vermijdt of afstand voelt tot je baby of partner? Neem dat serieus en bespreek het met je verloskundige of huisarts. Hulp vragen is een manier om goed voor jezelf te zorgen.

Tot slot: jouw bevalervaring doet ertoe

Hoe je terugkijkt op je bevalling wordt niet alleen bepaald door wat er medisch gebeurt. Het gaat er ook om of je je gezien en gehoord voelde, of je inspraak had en of je achteraf begrijpt waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. Daar kun je je tijdens de zwangerschap al op voorbereiden.

Misschien begon je aan dit blog met de vraag of jouw gevoel over de bevalling er wel toe doet, zolang je baby maar gezond is. Het antwoord is ja. Jouw ervaring telt. Je mag daar tijdens je zwangerschap al bij stilstaan en er na je bevalling op terugkomen.

Als verloskundige zie ik elke dag hoeveel verschil het maakt als vrouwen goed voorbereid en met vertrouwen hun bevalling ingaan. Daar help ik je graag bij, ook buiten de verloskamer.