Waarom bevallen op je rug vaak niet prettig is

Misschien heb je het op Instagram voorbij zien komen: veel vrouwen bevallen nog steeds op hun rug, terwijl dat lang niet altijd de prettigste houding is. Of misschien denk je aan de bevallingen die je in films ziet: een vrouw die plat op bed ligt, met haar benen omhoog. Logisch dat je je afvraagt of dat jou straks ook te wachten staat, terwijl je dat eigenlijk helemaal niet wilt.

Het korte antwoord: voor veel vrouwen is bevallen op de rug niet de prettigste houding. Je werkt dan tegen de zwaartekracht in, je bekken hebben minder ruimte en veel vrouwen hebben het gevoel dat ze minder actief kunnen meebewegen. Ook ervaren veel vrouwen in deze houding meer pijn.

Als verloskundige zie ik in het ziekenhuis regelmatig vrouwen op hun rug persen, terwijl hun benen aan beide kanten worden vastgehouden. Dat is een ontzettend kwetsbare houding. In dit blog leg ik uit waarom die houding voor veel vrouwen niet prettig werkt, waarom zoveel vrouwen er toch in terechtkomen en welke houding je kunt proberen. En misschien nog wel het belangrijkste: waarom je nu nog niet hoeft te weten welke houding straks het beste bij jou past.

Waarom is bevallen op je rug vaak niet prettig?

Op je rug liggen is voor veel vrouwen minder prettig en daar zijn een paar redenen voor. De zwaartekracht helpt je baby om dieper in het bekken te zakken, maar daar profiteer je vooral van als je rechtop bent of beweegt. Ook heeft je bekken in houdingen zoals op handen en knieën of hurkend vaak meer ruimte dan wanneer je op je rug ligt. En tot slot vertellen veel vrouwen dat ze zich op hun rug minder actief voelen, alsof de bevalling hen overkomt. Ook ervaren veel vrouwen in die houding meer pijn. Voor vrouwen met een eerdere ervaring van seksueel misbruik kan deze kwetsbare houding bovendien gevoelens of flashbacks oproepen.

De KNOV, de beroepsorganisatie van verloskundigen, bevestigt dit. Uit onderzoek blijkt dat bevallen in een andere houding dan op je rug verschillende voordelen hebben. Als je staat of rechtop zit, helpt de zwaartekracht mee. En in een hurkhouding of op handen en knieën heeft je baby vaak meer ruimte om door het bekken te komen.

Betekent dat dat op je rug liggen altijd verkeerd is? Nee. Ben je uitgeput, dan kan het juist prettig zijn om tussen de weeën door even te liggen en uit te rusten. Soms is er ook een medische reden om op bed te blijven. Stagneert de bevalling terwijl je op je rug ligt, dan kan het helpen om naar je zij te draaien. Maar dat iedereen standaard op de rug zou moeten bevallen, daar is weinig reden voor.

Waarom bevallen dan zoveel vrouwen op hun rug?

Kort gezegd: uit gewoonte. Je komt een verloskamer binnen en het eerste wat je ziet, is een groot bed midden in de kamer. Het is dan heel logisch om daarop te gaan liggen, ook als je lichaam daar niet om vraagt. Daarnaast groeien we allemaal op met hetzelfde beeld van een bevalling. In films en series ligt de vrouw bijna altijd op haar rug te bevallen. Daardoor denken veel vrouwen dat dit nu eenmaal de manier is waarop je bevalt.

In een medische setting of bij een medische indicatie krijg je standaard een hartfilmpje, een CTG. Daarbij krijg je twee banden om je buik om de hartslag van de baby en de weeën te meten. Soms heb je daarnaast ook een infuus, waardoor je aan meerdere kanten met slangen of draden verbonden bent. Bewegen en van houding wisselen is vaak nog wel mogelijk, maar het CTG kan daarbij verschuiven en de hartslag van je baby tijdelijk minder goed registreren. Daardoor kan het je bewegingsvrijheid in de praktijk wel beperken. Voor de zorgverlener is een vrouw op bed bovendien praktisch: alles is goed zichtbaar en binnen handbereik. Dat is begrijpelijk, maar jouw comfort zou altijd voorop moeten staan.

Welke houdingen kun je proberen tijdens de bevalling?

Tijdens de bevalling helpt het vaak om in beweging te blijven. Loop een stukje, draai rondjes met je heupen op een skippybal of ga onder de douche of in bad. Warmte helpt veel vrouwen om beter te ontspannen, en het water neemt een deel van je gewicht over. Tijdens het persen kun je bijvoorbeeld op handen en knieën zitten, staand tegen je partner leunen, op een baarkruk zitten of op je zij liggen als je moe bent. Op je zij heb je de rust van het liggen, maar niet alle nadelen van plat op je rug.

Een tip die ik vrouwen altijd meegeef: probeer je kaken te ontspannen. Veel vrouwen merken dat een ontspannen kaak ook helpt om de bekkenbodem beter los te laten. Blijf daarnaast regelmatig van houding wisselen. Lig of zit je al een tijdje hetzelfde, probeer dan eens iets anders. Je partner kan je daar goed bij helpen door af en toe een andere houding voor te stellen of samen onder de douche te gaan.

Moet je van tevoren je ideale houding weten?

Nee. En dat wil ik echt benadrukken, omdat ik vaak vrouwen zie die vooraf een heel duidelijk plan hebben. Regelmatig zegt iemand tegen mij: “Ik wil graag op de baarkruk bevallen.” Vervolgens zetten we de baarkruk neer en blijkt die helemaal niet fijn te zijn. En soms gebeurt juist het tegenovergestelde: ik stel de baarkruk voor, iemand probeert hem en wil daarna niet meer anders. Je weet van tevoren gewoon niet wat prettig voelt. Dat ontdek je pas tijdens de bevalling.

Wil je je toch goed voorbereiden? Zorg dan dat je weet welke mogelijkheden er zijn, zodat je tijdens de bevalling kunt kiezen wat op dat moment prettig voelt. Probeer ook nu al te oefenen met luisteren naar je lichaam. Hoe beter je dat kunt, hoe makkelijker het vaak is om tijdens de bevalling te voelen wat je nodig hebt.

Mijn gratis meditatie helpt je daarbij. Door nu al regelmatig te oefenen met ontspannen en naar je lichaam te luisteren, wordt het straks makkelijker om daarop terug te vallen tijdens je bevalling. 

Mag je in het ziekenhuis in een andere houding bevallen?

Ja. Ook in het ziekenhuis mag je meestal gewoon bewegen, staan, hangen en van houding wisselen. Zelfs met een CTG kun je vaak meer dan je denkt, dus vraag gerust wat er mogelijk is. Vrouwen die zelf hun houding kiezen ervaren meer regie en kijken vaak met een beter gevoel op hun bevalling.

Wat wel helpt, is om het van tevoren te bespreken. Zet in je geboorteplan dat je graag vrij wilt bewegen en verschillende houdingen wilt kunnen uitproberen. Spreek ook met je partner af dat hij dit namens jou kan aangeven als jij daar tijdens de bevalling zelf geen ruimte voor hebt. Zo vergroot je de kans dat je kunt bevallen op een manier die bij jou past.

Hoe je die regie vasthoudt, ook als er medische keuzes gemaakt moeten worden, lees je in mijn blog over controle tijdens de bevalling. En in mijn blog over hoe je je voorbereidt op een bevalling lees je hoe je al deze stukjes samenbrengt.

Veelgestelde vragen – FAQ

Vertrouwen op je lichaam

Bevallen op je rug is voor veel vrouwen niet de prettigste houding. Je werkt dan tegen de zwaartekracht in, je bekken hebben minder ruimte en veel vrouwen ervaren het als een passieve houding. Toch belanden veel vrouwen op hun rug, vaak omdat dat nu eenmaal de standaard lijkt.

Misschien vroeg je je af of de berichten op Instagram kloppen. Het antwoord is: deels wel. Er zijn houdingen die je bevalling kunnen ondersteunen. Maar er is niet één houding die voor iedereen het beste werkt. Tijdens de bevalling merk je vanzelf wat op dat moment prettig voelt, zolang je weet dat je kunt bewegen en van houding mag wisselen.

Ik ben Dominique, verloskundige in Leiden. Ik begeleid dagelijks vrouwen tijdens hun zwangerschap en bevalling. In mijn bevalcursus laat ik uitgebreid zien welke houdingen je kunt gebruiken en wanneer ze prettig kunnen zijn.