Natuurlijk bevallen vs medisch bevallen: wat is het verschil?

Je scrollt door Instagram en je ziet een vrouw die thuis in bad is bevallen, glimlachend, kaarsjes aan, alsof het niks was. Ergens denk je: ‘’zo hoort het dus.’’ En tegelijk hoor je die ene tante en je moeder, die je adviseren om juist in een ziekenhuis te bevallen.

En dan heb je die angst waar je het met niemand over hebt. Wat als het bij mij medisch wordt? In de praktijk merk ik dat heel veel vrouwen hier vraagstukken over hebben. Alsof er twee kampen zijn en je in het verkeerde belandt.

Ik wil je meteen geruststellen: medisch bevallen is geen plan B. Het betekent simpelweg dat je extra ondersteuning krijgt als jij of je baby die nodig heeft. Ik ben Dominique De Leon Sanchez, verloskundige en eigenaar van Verloskundigenpraktijk Draagkracht in Leiden. Ik heb alle soorten bevallingen voorbij zien komen, van een rustige thuisbevalling tot een spoedkeizersnede. En wat ik steeds weer zie, is dat de manier waarop je bevalt niet bepaalt hoe je erop terugkijkt. Dat hangt veel meer af van hoe je de bevalling hebt ervaren: of je je gezien en gehoord voelde en of je hebt mogen meebeslissen.

In dit blog leg ik uit wat het verschil is tussen natuurlijk en medisch bevallen. Ook vertel ik wanneer een bevalling medisch wordt, waarom dat niets zegt over hoe goed je het doet en hoe je, wat er ook gebeurt, de regie zoveel mogelijk houdt.

In het kort: Wat is het verschil tussen natuurlijk en medisch bevallen?

Natuurlijk bevallen betekent dat je onder begeleiding van je eigen verloskundige bevalt zonder medische indicatie. Medisch bevallen betekent dat je extra medische begeleiding krijgt wanneer jij of je baby dat nodig heeft. Beide manieren van bevallen kunnen een positieve en veilige ervaring zijn.

Wat is het verschil tussen natuurlijk en medisch bevallen?

Natuurlijk bevallen betekent bevallen onder begeleiding van je eigen verloskundige, thuis of in het ziekenhuis, zonder medische interventies. Medisch bevallen betekent dat de zorg wordt overgenomen door het ziekenhuis, met een klinisch verloskundige, arts en verpleegkundige, omdat er een reden is om extra te monitoren of in te grijpen.

Bij een natuurlijke bevalling kan je verloskundige de conditie van je baby beoordelen door naar de hartslag te luisteren. Je bent vrij om te bewegen en van bevalhouding te wisselen, en er is geen continue bewaking.

Indien er tijdens de bevalling een medische indicatie ontstaat, neemt het ziekenhuispersoneel de zorg over. Jouw verloskundige draagt alle informatie over aan de verloskundige van het ziekenhuis en neemt afscheid. Het is dan standaard dat er een CTG wordt aangelegd, een hartfilmpje dat continu de hartslag van je baby en je weeën registreert.

Goed om te weten: bij een zwangerschap en bevalling zonder verhoogd risico heeft een CTG geen voordelen ten opzichte van het regelmatig luisteren met de doptone. Het leidt zelfs vaker tot medische ingrepen, terwijl de uitkomsten voor moeder en baby niet beter zijn. Daarom wordt een CTG alleen gebruikt als daar een medische reden voor is.

Waarom word je medisch tijdens de bevalling?

Je wordt medisch wanneer er een reden is om je baby of jou extra in de gaten te houden of te ondersteunen. De meest voorkomende redenen zijn meconiumhoudend vruchtwater, een ontsluiting die niet doorzet, afwijkende harttonen van de baby of je eigen wens voor pijnstilling.

Ik merk dat veel vrouwen het gevoel hebben dat een medische bevalling iets is wat je overkomt, alsof er iets mis is gegaan. In werkelijkheid is het meestal gewoon de volgende stap als de situatie daarom vraagt. Veelvoorkomende redenen voor een overdracht zijn:

• Meconiumhoudend vruchtwater: de baby heeft gepoept in het vruchtwater (bruine of groene kleur).
• De ontsluiting stagneert of de weeën zwakken af.
• Er zijn afwijkende harttonen bij de baby te horen.
• Je wenst pijnstilling die alleen in het ziekenhuis gegeven kan worden.

Op dit moment bevalt ongeveer 26% van de vrouwen onder begeleiding van de eigen verloskundige. De kans is dus best groot dat je tijdens je bevalling wordt doorverwezen en opeens zorgverleners ontmoet die je nog niet kent. Dat hoeft helemaal geen probleem te zijn. Sterker nog, als je van tevoren weet dat dit een mogelijkheid is, komt het vaak minder onverwacht als het gebeurt.

Is medisch bevallen minder goed dan natuurlijk bevallen?

Nee. Een medische bevalling kan net zo’n mooie en waardevolle ervaring zijn als een natuurlijke bevalling. Er is niet één juiste manier om te bevallen. Uiteindelijk gaat het erom dat de zorg en de keuzes pasten bij wat jij en je baby op dat moment nodig hadden.

Ik zie veel vrouwen die van tevoren bedenken dat ze geen medische ingreep willen tijdens de bevalling. Vervolgens is de bevalling en dan blijkt dat er toch een medische ingreep nodig is. Het kan dan voelen alsof je gefaald hebt, alsof je iets niet goed gedaan hebt. Ik kijk hier anders naar. 

Er kan iets gebeuren tijdens de bevalling waardoor je andere keuzes maakt. Soms is het juist krachtig om zacht te zijn voor jezelf. Om te denken: ik ben al zo hard aan het werk, ik kies voor pijnstilling zodat ik straks nog genoeg energie heb om van mijn baby te bevallen.

En ook een keizersnede is een bevalling. Het is een manier waarop je baby wordt geboren. Dat maakt jouw bevalling niet minder waardevol.

Een bevalling is niet pas geslaagd als alles precies is gegaan zoals je vooraf had bedacht. Voor mij is een bevalling geslaagd als jij je veilig voelde, je gehoord voelde en kon meebeslissen over wat er gebeurde.

Wat ik wel jammer vind, is dat het op social media soms lijkt alsof je moet kiezen tussen twee kampen: natuurlijk of medisch. Alsof de ene manier beter is dan de andere. In de praktijk bestaat die tegenstelling helemaal niet. Gelukkig hebben we in Nederland goede medische zorg als die nodig is. Dat is iets om ontzettend dankbaar voor te zijn.

Waarom voelt een medische bevalling soms alsof je het niet goed hebt gedaan?

Veel vrouwen hebben het idee dat ze op een bepaalde manier moeten bevallen om het ‘goed’ te doen. Alsof je pas een sterke vrouw of goede moeder bent als alles natuurlijk verloopt. Dat beeld ontstaat niet zomaar. Het wordt gevoed door de verhalen die we horen, de beelden die we op social media zien en de hoge verwachtingen die we vaak van onszelf hebben.

In de praktijk zie ik hoe streng vrouwen voor zichzelf kunnen zijn. Vrouwen die voor pijnstilling kiezen, zeggen soms: ‘’ik was blijkbaar niet sterk genoeg.’’ Vrouwen die een keizersnede krijgen, vragen zich af of ze beter hun best hadden kunnen doen, omdat het anders liep dan ze hadden gehoopt.

Maar waar komt dat gevoel eigenlijk vandaan? We zien de perfecte bevallingsverhalen op Instagram. We vergelijken onszelf met die ene vrouw die zonder pijnstilling beviel. Of we groeien op met het idee dat bevallen iets is wat vrouwen nu eenmaal kunnen en dus ook zonder problemen zouden moeten doen. Juist daardoor leggen veel vrouwen de lat voor zichzelf ontzettend hoog.

Ik stel daarom vaak een simpele vraag: wat zou je zeggen tegen een vriendin die jou dit verhaal vertelt? De kans is groot dat je veel milder voor haar zou zijn dan voor jezelf. Diezelfde mildheid gun ik jou ook.

Als een bevalling anders loopt dan je had gehoopt, kan het helpen om erover te praten of je ervaring op te schrijven. Dat helpt vaak om met meer begrip naar jezelf en je bevalling terug te kijken.

Kun je ook meebeslissen als je medisch bevalt?

Een medische bevalling betekent niet dat je alle regie kwijt raakt. Je kunt misschien niet bepalen hoe je bevalling verloopt, maar je kunt vaak nog wel meedenken en meebeslissen over de keuzes die onderweg worden gemaakt.

Je kunt vooraf niet bepalen of je thuis bevalt, hoe je weeën zich ontwikkelen of hoe groot je baby is. Maar je kunt wel aangeven wat voor jou belangrijk is, vragen stellen en bespreken wat je voorkeur heeft. Bij veel beslissingen is er ruimte om samen te kijken wat het beste past bij jouw situatie.

Daarom gebruik ik bij keuzemomenten vaak de BRAINS-methode. Meestal is er genoeg tijd om even stil te staan voordat je een beslissing neemt. En als er minder tijd is, helpt het soms al om tien seconden te nemen, elkaar aan te kijken en bewust te kiezen.

Ook in het ziekenhuis is er vaak meer mogelijk dan je denkt. Vraag bijvoorbeeld of een draadloos CTG mogelijk is, zodat je kunt blijven bewegen en niet standaard op je rug hoeft te bevallen. Of informeer of je niet continu aan het CTG hoeft of in bad kunt bevallen. Er zijn ziekenhuizen waar ook bij een medische indicatie ruimte is voor dat soort wensen. Het belangrijkste is dat je blijft vragen en aangeeft wat voor jou belangrijk is. 

Daarin speelt ook je partner een belangrijke rol. Tijdens een bevalling ben je soms zo bezig met de weeën dat het lastig is om zelf vragen te stellen of keuzes uit te spreken. Dan is het fijn als iemand naast je staat die jouw wensen kent en namens jou het gesprek kan voeren.

Hoe bereid je je voor als je niet weet hoe je bevalling zal verlopen?

Niemand weet van tevoren hoe een bevalling zal lopen. Juist daarom helpt het om je niet alleen voor te bereiden op je ideale scenario, maar ook op de mogelijkheid dat het anders gaat. Hoe beter je weet wat je kunt verwachten en welke keuzes je onderweg kunt maken, hoe groter de kans dat je met een goed gevoel terugkijkt op je bevalling.

Ik zie in de praktijk dat vrouwen die zich vastklampen aan een ideaal scenario, het vaak moeilijker hebben als de bevalling anders verloopt. 

Een paar dingen die je daarbij kunnen helpen:

• Verdiep je in de bevalling: Lees over de verschillende fases, hoe je lichaam werkt en welke keuzes je onderweg kunt tegenkomen. Dat maakt het makkelijker om mee te denken als er iets verandert.
• Maak een bevalplan: Schrijf op wat jij belangrijk vindt tijdens je bevalling. Zo weten zorgverleners, ook als ze je nog niet kennen, wat jouw wensen en voorkeuren zijn.
• Bereid je partner voor: Je partner speelt een belangrijke rol. Het helpt als diegene weet wat jij belangrijk vindt en hoe hij of zij je kan ondersteunen. Soms is er zijn en rustig blijven precies wat je nodig hebt.
• Oefen met ontspannen: Ontspannen kun je oefenen. Zoek iets wat bij jou past, zoals meditatie, ademhalingsoefeningen, yoga of een wandeling. Hoe beter je tijdens je zwangerschap leert ontspannen, hoe makkelijker het kan zijn om die rust ook tijdens de bevalling terug te vinden.

Veelgestelde vragen – FAQ

Er is niet één goede manier om te bevallen

Misschien is dat wel de belangrijkste boodschap die ik je wil meegeven. Als je weet wat het verschil is tussen natuurlijk en medisch bevallen, begrijp je ook dat een medische bevalling geen stap terug is. Soms loopt een bevalling anders dan je had gehoopt. 

In mijn werk als verloskundige bij Draagkracht in Leiden zie ik dat iedere week. Ik heb vrouwen na een spoedkeizersnede met een goed gevoel zien terugkijken op hun bevalling. En ik heb ook vrouwen gesproken die thuis bevielen, maar daar juist met verdriet op terugkijken. Het verschil zat niet in de manier waarop ze bevielen, maar in hoe ze de begeleiding hebben ervaren. Voelden ze zich gehoord? Werden ze meegenomen in de keuzes? Was er ruimte voor hun wensen?

Wil je goed voorbereid zijn op verschillende scenario’s, ook als je bevalling anders loopt dan je had verwacht? Bekijk dan mijn online bevalcursus. Daarin neem ik je stap voor stap mee door de fases van de bevalling, de keuzes die je onderweg kunt tegenkomen en de rol van je geboortepartner.

Wil je je zo goed mogelijk voorbereiden op je bevalling? Begin dan met leren ontspannen en vertrouwen op je lichaam. Download mijn twee gratis meditaties om tot rust te komen, contact te maken met je baby en met meer vertrouwen naar je bevalling toe te leven.