Hoe krijg je vertrouwen in je lichaam tijdens de bevalling?

Het is drie uur ’s nachts en je kunt niet slapen. Niet omdat de baby beweegt, maar omdat je maar blijft piekeren. Je denkt aan de bevalling en vraagt je af: kan ik dit eigenlijk wel? Veel zwangere vrouwen ervaren angst voor de bevalling of vragen zich af of ze straks kunnen vertrouwen op hun lichaam tijdens de bevalling.

Vertrouwen in je lichaam tijdens de bevalling voelt nu misschien ver weg. Overdag kun je die gedachten nog even ontlopen of vermijden, maar ’s nachts komt hij gewoon weer terug. Het voelt alsof iedereen om je heen precies weet hoe het zit. Je moeder zegt dit, je schoonzus vertelt dat, en op internet lees je vooral wat er allemaal mis kan gaan.

En dan is er die twijfel waar je het eigenlijk liever niet over hebt: wat als mijn lichaam dit niet kan? Misschien heeft je lichaam je eerder in de steek gelaten, door ziekte of een miskraam. Misschien heb je al langer het gevoel dat je je lichaam niet helemaal kunt vertrouwen. Je bent niet de enige. In de praktijk merk ik dat veel vrouwen hun lichaam wantrouwen, vaak al voordat ze zwanger zijn.

Misschien helpt het om hier eens anders naar te kijken: je hebt nooit hoeven nadenken over hoe het hartje van je baby is gaan kloppen. Je hebt niet bedacht hoe de darmen zich vormden of hoe de organen werden aangelegd. Dat deed je lichaam helemaal zelf, terwijl jij gewoon je leven leefde.

Ik ben Dominique, verloskundige en eigenaar van Verloskundigenpraktijk Draagkracht in Leiden, en ik begeleid dagelijks vrouwen tijdens hun zwangerschap en bevalling. Wat ik steeds weer zie in de praktijk: bevallen werkt eigenlijk net zo. Je lichaam weet wat het moet doen, ook als jij daar niet bewust mee bezig bent.

In dit blog leg ik je uit waar dat wantrouwen vandaan komt, hoeveel van een bevalling je lichaam eigenlijk vanzelf doet, en of je dat vertrouwen nog kunt opbouwen nu je zwanger bent. Ook bespreek ik wat je kunt doen als je dat vertrouwen gewoon nog niet voelt, en geef ik je een oefening van vijf minuten per dag die je daarbij helpt.

In het kort: Hoe krijg je meer vertrouwen in je lichaam tijdens de bevalling?

Vertrouwen in je lichaam tijdens de bevalling groeit door drie dingen: beseffen hoeveel je lichaam vanzelf doet, elke dag even bewust ontspannen en goed kiezen welke verhalen en informatie je toelaat. Je hoeft dat vertrouwen niet te forceren. Geef het vooral de tijd en ruimte om te groeien. 

Waarom vertrouw je je lichaam niet tijdens de bevalling?

Wantrouwen in je lichaam komt meestal niet door één ding. Vaak speelt er van alles mee: iets wat je eerder hebt meegemaakt, wat anderen tegen je zeggen en het feit dat je veel in je hoofd zit.

In de praktijk zie ik vaak drie oorzaken terugkomen. De eerste is dat je het gevoel hebt dat je lichaam je eerder in de steek heeft gelaten. Je bent ziek geweest of hebt een miskraam meegemaakt. Dan is het heel logisch dat je denkt: kan ik hier wel op vertrouwen?

De tweede zijn de stemmen van buitenaf. Je moeder of vader die zegt: “Dat kan jij toch niet?” Of een omgeving waarin je vooral verhalen hoort over wat er mis kan gaan. We zijn ook gewend geraakt om voor alles bevestiging te zoeken. Je kunt alles opzoeken op internet, dus ook alle mogelijke complicaties en dingen die mis kunnen gaan.

De derde oorzaak is dat we tegenwoordig vooral veel nadenken. We hebben het gevoel dat we van alles moeten doen om ergens te komen. Maar al dat piekeren en opzoeken zorgt er juist voor dat je verder van je gevoel af komt, terwijl vertrouwen vaak in je lichaam zit. Hoe meer je in je hoofd zit, hoe moeilijker het wordt om op jezelf en je lichaam te vertrouwen.

Wat doet je lichaam vanzelf tijdens de bevalling?

Het grootste deel doet je lichaam vanzelf. Of je nu wilt of niet, je lichaam gaat bevallen. Je hoeft niets te doen om weeën te krijgen; die ontstaan vanzelf.

Ik vind het belangrijk om dit te benoemen, omdat het rust kan geven. Er zijn tegenwoordig allerlei cursussen en informatiebronnen over bevallen, maar het is goed om te weten dat je niet overal invloed op hebt. Of je weeën krachtig genoeg zijn, of je baby goed is ingedaald of hoe groot je baby is: dat kun je niet sturen. Bevallen is voor een groot deel loslaten. Het belangrijkste is dat je je lichaam zijn werk laat doen.

Daar begint vertrouwen eigenlijk al. Je hart klopt zonder dat je daarover nadenkt. Je beweegt zonder dat je je daar bewust mee bezighoudt. Je lichaam doet veel dingen helemaal vanzelf. Bevallen werkt op dezelfde manier. 

Juist wanneer je begrijpt hoeveel je lichaam zelf doet, wordt het vaak makkelijker om vertrouwen in je lijf te krijgen. Je hoeft een bevalling namelijk niet volledig te controleren om positief te kunnen bevallen.

Hoe bouw je vertrouwen op in je lichaam tijdens je zwangerschap?

Ja. Vertrouwen is geen eigenschap die je wel of niet hebt, maar iets wat groeit als je het de juiste voeding geeft. En je zwangerschap is daar bij uitstek de tijd voor.

De dingen waar je wel invloed op hebt, kun je doen. Een daarvan is je voorbereiden, zodat je weet wat je kunt verwachten en welke keuzes je hebt. Kennis zorgt voor minder angst, want als je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt, kun je samen met je lichaam werken in plaats van ertegenin. In de praktijk merk ik wel iets belangrijks: te veel kennis kan ook de andere kant opvallen. Sommige vrouwen worden er zo krampachtig van dat ze de controle juist niet meer kunnen loslaten. Dan ontstaat er een houding van “het moet zo gaan” of “ik wil absoluut geen enkele interventie”. Dat is geen vertrouwen meer, dat is eigenlijk gewoon angst.

Vertrouwen opbouwen gaat daarom niet alleen over weten, maar ook over voelen en over je mindset. Het gaat over momenten creëren in je zwangerschap waarin je weer contact maakt met je lichaam en met je baby. Hoe meer je dat oefent, hoe makkelijker je straks tijdens de bevalling op je intuïtie kunt vertrouwen.

Wat kun je doen als je weinig vertrouwen hebt in je lichaam?

Vertrouwen kun je niet afdwingen. Het groeit vaak vanzelf als je minder in je hoofd zit en weer meer naar je lichaam luistert.

Ik geloof niet zo in “er gewoon doorheen gaan”. Wat ik wel adviseer: lees je in en zoek bewust naar positieve bevalverhalen. Nare verhalen blijven nu eenmaal beter hangen, terwijl er ook ontzettend veel mooie bevallingen zijn. Ook wanneer een bevalling medisch wordt, kunnen vrouwen daar heel positief op terugkijken.

Blijf daarbij vooral dicht bij jezelf. Bescherm jezelf een beetje tegen alles wat je online leest en tegen de verhalen van anderen. Praat liever niet te veel met mensen die hun eigen negatieve ervaring nog niet hebben verwerkt en wees voorzichtig met adviezen die vooral uit angst worden gegeven. Kijk ook eens waar jij wel vertrouwen uit haalt. Dat vertrouwen zit er vaak al, ook al voel je het misschien niet altijd.

Merk je dat je er zelf niet uitkomt of dat de angst te groot wordt? Zoek dan gerust hulp bij een professional. Emoties verdwijnen niet als je ze niet wilt voelen. Vaak worden ze juist groter als je er niets mee doet.

Angst om te bevallen komt vaker voor dan veel vrouwen denken. Het betekent niet dat je lichaam niet weet wat het moet doen. Juist door je gevoelens serieus te nemen, kun je werken aan meer vertrouwen op je lichaam.

Welke dagelijkse oefening helpt om meer vertrouwen in je lichaam te krijgen?

Als je elke dag vijf minuten neemt om even uit je hoofd te komen en stil te staan bij wat je voelt, oefen je precies wat je tijdens de bevalling nodig hebt.

Juist spanning zorgt ervoor dat je meer gaat piekeren en alles wilt opzoeken, terwijl vertrouwen vaak ontstaat als je weer contact maakt met je lichaam. Meditatie kan daarbij helpen. Merk je dat mediteren niets voor jou is of heb je er geen geduld voor? Doe dan iets anders waar je echt van ontspant. Maak een wandeling op het strand of in het bos, of ga lekker bewegen. Als je ontspant, voelt je lichaam zich veilig en wordt het vaak makkelijker om weer op jezelf te vertrouwen.

Wanneer je lichaam zich veilig voelt, wordt het vaak makkelijker om spanning los te laten en vertrouwen te ervaren.

Hoe kan je partner je ondersteunen tijdens de bevalling?

Je geboortepartner kan veel betekenen tijdens de bevalling, vooral door rust uit te stralen en er echt voor je te zijn. Rust werkt namelijk aanstekelijk, net als spanning.

In de praktijk zie ik dat de steun van de mensen om je heen veel invloed heeft op hoe je een bevalling ervaart, los van hoe die verloopt. Een partner die zich goed heeft voorbereid, weet wat jij belangrijk vindt en kan voor je opkomen als jij daar op dat moment de ruimte niet voor hebt. Dat maakt echt verschil.

Het is wel belangrijk dat je partner ook goed voor zichzelf zorgt. Het is helemaal niet gek om als partner spanning of angst te voelen, maar praat daar met iemand anders over of zoek een manier om die spanning kwijt te kunnen. 

Wanneer is het verstandig om professionele hulp te zoeken bij angst voor de bevalling?

Soms merk je dat de angst voor de bevalling steeds meer ruimte inneemt tijdens je zwangerschap. Je piekert veel, slaapt slecht of ziet steeds meer op tegen het moment van bevallen. Ook kan het zijn dat eerdere ervaringen, zoals een moeilijke bevalling, een miskraam of ziekte, het lastig maken om vertrouwen te voelen in je lichaam.

Blijf hier niet alleen mee rondlopen. Bespreek je gevoelens met je verloskundige of een andere zorgprofessional. Er is veel mogelijk op het gebied van begeleiding en ondersteuning tijdens de zwangerschap. Juist door je angst bespreekbaar te maken, kun je vaak meer rust en vertrouwen ervaren richting de bevalling. Je hoeft niet te wachten tot de angst heel groot is. Ook wanneer je merkt dat de zorgen je dagelijks bezighouden, is het verstandig om hulp te zoeken.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Vertrouwen in je lichaam is niet iets wat je van het ene op het andere moment voelt. Het groeit wanneer je beseft dat je lichaam het grootste deel van het werk zelf doet en dat jij het vooral niet in de weg hoeft te zitten. Door je goed voor te bereiden, positieve verhalen op te zoeken, dagelijks even bewust te ontspannen en je partner mee te nemen in dat proces, groeit dat vertrouwen stap voor stap.

Het grootste probleem is misschien wel dat we tegenwoordig alles willen begrijpen en controleren. Tegelijk krijgen nare verhalen vaak de meeste aandacht. Daardoor gaan veel vrouwen piekeren en raken ze verder verwijderd van hun gevoel, juist op het moment dat ze daarop mogen vertrouwen.

Positief bevallen betekent niet dat alles volgens plan verloopt. Het betekent vooral dat je met vertrouwen en rust kunt omgaan met wat er tijdens de bevalling gebeurt. Door te werken aan vertrouwen in je lijf en aandacht te besteden aan je mentale voorbereiding op de bevalling, geef je jezelf de ruimte om met meer vertrouwen uit te kijken naar dit bijzondere moment.

Als verloskundige begeleid ik dagelijks bevallingen en zie ik steeds weer dat vrouwen die durven te luisteren naar hun lichaam, met meer rust hun bevalling ingaan. Niet omdat alles altijd loopt zoals gepland, maar omdat ze meebewegen met wat hun lichaam doet in plaats van ertegen te vechten.

Wil je je uitgebreider voorbereiden en weten welke keuzes je tijdens de bevalling hebt? Dan helpt mijn online bevalcursus je daar stap voor stap bij.