Bevallen op een baarkruk: hoe werkt het en is het iets voor jou?

Je hebt gehoord dat je op een baarkruk kunt bevallen en nu wil je weten hoe dat werkt. Misschien twijfel je of het iets voor jou is, of vraag je je af of je er zelf een moet regelen voor je bevalling.

Ik ben Dominique, verloskundige en eigenaar van Verloskundigenpraktijk Draagkracht in Leiden. Ik begeleid bijna elke dag bevallingen, thuis en in het ziekenhuis. De baarkruk komt daarbij regelmatig voorbij, en ik zie steeds weer hoe verschillend vrouwen erop reageren.

Het eerlijke antwoord op je vraag: een baarkruk is een lage kruk waarop je rechtop zit tijdens het persen. Het doel is niet per se dat je comfortabel zit, maar dat je effectief kunt persen. De zwaartekracht helpt mee, je baby kan dieper in het bekken komen en veel vrouwen voelen beter waar ze naartoe kunnen persen. Of de baarkruk voor jou werkt, merk je pas tijdens de bevalling zelf.

In dit blog lees je wat een baarkruk precies is, wat de voordelen en nadelen zijn, of je er zelf een moet huren en waarom je nu nog niets hoeft te beslissen.

Wat is een baarkruk?

Een baarkruk is een lage kruk met een open zitting, speciaal gemaakt om op te bevallen. Je zit erop met je benen gespreid, terwijl de opening in de zitting ruimte geeft voor de geboorte van je baby. Je hoort ook weleens de namen bevalkruk, geboortekruk of baarstoel. Daarmee wordt hetzelfde bedoeld.

Er bestaan verschillende soorten. De meeste verloskundigen en ziekenhuizen werken met een stevige kunststof baarkruk. Daarnaast zijn er houten baarkrukken en opblaasbare varianten, zoals de CUB. 

Een baarkruk wordt vooral gebruikt tijdens het persen. Tijdens de ontsluiting zijn er andere houdingen die vaak prettiger zijn.

Wat zijn de voordelen van bevallen op een baarkruk?

Op een baarkruk zit je rechtop, en dat is meteen het grootste voordeel: de zwaartekracht helpt mee. Je baby kan makkelijker indalen en veel vrouwen merken dat het persen effectiever voelt dan liggend op je rug in bed.

Daarnaast ben je op een baarkruk goed ondersteund. Je hoeft je niet staande te houden op je benen, zoals bij hangen of hurken, maar je profiteert wel van de voordelen van een rechtopstaande houding. Je bekken krijgt de ruimte en je kunt je armen en bovenlichaam vrij bewegen.

Veel vrouwen voelen zich op een baarkruk ook actiever. Je zit rechtop, je kijkt de wereld in en je werkt zelf mee met de weeën, in plaats van dat de bevalling je overkomt. Je partner kan achter je zitten of staan, zodat je tegen diegene aan kunt leunen. Dat geeft steun, letterlijk en figuurlijk.

Heeft bevallen op een baarkruk ook nadelen?

Ja, die zijn er ook. Dat wil ik je eerlijk vertellen.

Door de rechtopzittende houding komt er veel druk op je bekkenbodem te staan. Het persen gaat daardoor vaak vlot, maar die druk kan ook intenser aanvoelen. Sommige vrouwen vinden dat juist prettig, omdat ze goed voelen waar ze moeten persen. Anderen schrikt het af.

Lang op een baarkruk blijven zitten is niet altijd prettig en kan zorgen voor extra zwelling bij de vagina of aambeien. Daarom adviseer ik vooral om regelmatig van houding te wisselen. Soms zet ik de baarkruk juist eerder in als een vrouw nog zoekt naar hoe ze moet persen. Na ongeveer een half uur stel ik vaak weer een andere houding voor. Daarin hoort je zorgverlener actief met je mee te denken.

Je weet bovendien van tevoren niet of de baarkruk bij je past. Daarover hieronder meer.

Hoe weet je of de baarkruk iets voor jou is?

Dat weet je pas tijdens de bevalling zelf. Uit mijn eigen praktijk weet ik dat je van tevoren niet kunt voorspellen of je een baarkruk fijn vindt. Regelmatig zeggen vrouwen dat ze per se op een baarkruk willen bevallen. Zodra we hem neerzetten, blijkt het toch niets voor ze te zijn. En net zo vaak gebeurt het andersom: iemand probeert hem zonder verwachtingen en wil daarna niet meer anders.

Dit wil ik je vooral meegeven: je hoeft nu nog niets te kiezen. Het is genoeg om te weten dat de baarkruk bestaat en dat je hem tijdens de bevalling kunt proberen. Voelt het niet goed? Dan wissel je gewoon van houding. Ook tijdens het persen kan dat nog.

Wil je je voorkeuren toch alvast opschrijven? Zet dan in je geboorteplan dat je de baarkruk graag wilt proberen. Zie het als een wens, niet als een vast plan.

Kun je thuis en in het ziekenhuis op een baarkruk bevallen?

Ja, allebei. Beval je thuis met Draagkracht, dan neem ik als verloskundige een baarkruk mee, net als de andere spullen voor je bevalling. Je hoeft daar zelf niets voor te regelen. Niet iedere verloskundige of praktijk werkt zo, dus vraag vooraf even of er een baarkruk beschikbaar is.

In het ziekenhuis is op de meeste verloskamers ook een baarkruk aanwezig. Wil je hem daar gebruiken, geef dat dan gewoon aan. Soms is er een medische reden waarom een andere houding nodig is, bijvoorbeeld als je baby extra bewaakt moet worden. Ook dan kun je vragen welke mogelijkheden er nog zijn. Heb je een ruggenprik, dan lukt de baarkruk meestal niet, omdat je je benen dan minder goed voelt.

Moet je zelf een baarkruk huren of kopen?

Dat hangt af van je zorgverlener. Wij nemen zelf een baarkruk mee naar een thuisbevalling en in veel ziekenhuizen is er een aanwezig op de verloskamer. Niet iedere verloskundige heeft standaard een baarkruk, dus vraag vooraf wat er in jouw situatie beschikbaar is. Huren of kopen is daardoor meestal niet nodig, maar soms wel een optie.

Wil je toch graag een eigen baarkruk, bijvoorbeeld om er tijdens je zwangerschap alvast op te oefenen of omdat je een specifiek model wilt, zoals een opblaasbare? Dan kun je er een huren via een thuiszorgwinkel of kopen bij een babyspeciaalzaak. Overleg het gerust even tijdens een controle. Dan kijken we samen of het voor jouw situatie zinvol is.

Veelgestelde vragen over de baarkruk

Conclusie: probeer de baarkruk, maar houd je opties open

Een baarkruk laat je rechtop bevallen met steun onder je: de zwaartekracht helpt mee, je bekken krijgt de ruimte en veel vrouwen voelen zich er actiever door. Tegelijk is de baarkruk niet voor iedereen de houding. Misschien hoopte je na dit blog te weten of de baarkruk iets voor jou is, terwijl het eerlijke antwoord is dat je dat pas tijdens de bevalling ontdekt. Weet dat hij er is, probeer hem als je nieuwsgierig bent en wissel gerust als het niet goed voelt.

Als verloskundige zie ik iedere week weer dat vrouwen die zo flexibel met houdingen omgaan, vaak met een beter gevoel terugkijken op hun bevalling, ook als die anders loopt dan verwacht. In mijn bevalcursus laat ik je alle houdingen zien, ook de baarkruk, zodat je straks weet wat je kunt proberen.