Hoeveel pijn doet een bevalling?

Je hoort zoveel verschillende verhalen over bevallen. Je schoonzus zegt dat het de ergste pijn van haar leven was. Een collega vertelt hoe zwaar haar bevalling was. En als je films moet geloven, bestaat een bevalling vooral uit geschreeuw en paniek. Misschien vraag je je daarom af: hoeveel pijn doet een bevalling eigenlijk? En kan ik dat wel?

Dat maakt het ook lastig. Je weet eigenlijk niet wat je kunt verwachten. Je hebt deze pijn nog nooit gevoeld en je hebt ook nog nooit een bevalling meegemaakt. Logisch dus dat je wilt weten hoe het voelt. 

Wat veel mensen niet weten, is dat weeënpijn anders is dan de pijn die je kent van bijvoorbeeld een wond. Als je je hand brandt, geeft je lichaam een seintje dat er iets mis is en dat je moet stoppen. Bij weeën is dat anders. Die pijn ontstaat doordat je baarmoeder hard aan het werk is om je baby geboren te laten worden.

Ik ben Dominique, verloskundige en eigenaar van Verloskundigenpraktijk Draagkracht in Leiden. Ik heb vrouwen begeleid bij allerlei soorten bevallingen, van rustige thuisbevallingen tot medische bevallingen in het ziekenhuis. Wat mij steeds weer opvalt, is dat vrouwen vaak anders naar de pijn kijken als ze begrijpen waar die vandaan komt en wat er in hun lichaam gebeurt.

In dit blog lees je waarom weeënpijn anders is dan andere pijn, waarom de ene vrouw een bevalling anders ervaart dan de andere en wat je zelf kunt doen om er zo goed mogelijk mee om te gaan. Hopelijk geeft dat wat meer rust en vertrouwen voor de bevalling.

Hoeveel pijn doet een bevalling?

Een bevalling doet pijn. Daar kan ik eerlijk over zijn. Maar het is wel een andere pijn dan je misschien gewend bent. Weeën komen in golven. Ze bouwen op, bereiken een piek en zakken daarna weer af. Tussen de weeën door krijg je meestal even de kans om uit te rusten. Hoeveel pauze je hebt, verschilt: sommige vrouwen ervaren maar heel korte rustmomenten tussen de weeën. Toch kunnen die pauzes, hoe kort ook, een groot verschil maken.

De pijn ontstaat doordat je baarmoeder samentrekt. Zo werkt je lichaam stap voor stap toe naar de geboorte van je baby. Aan het begin van de bevalling zijn de weeën meestal nog goed op te vangen. Ze komen minder vaak, duren korter en je kunt tussendoor vaak nog gewoon praten, iets eten of even ontspannen.

Naarmate de bevalling vordert, worden de weeën krachtiger en volgen ze elkaar sneller op. Dat maakt de pijn intenser. Tegelijk maakt je lichaam ook stoffen aan die je helpen om met die pijn om te gaan. Daar vertel ik zo meer over.

Waarom voelt weeënpijn anders dan andere pijn?

Weeënpijn heeft een andere functie dan de pijn die je kent van bijvoorbeeld een wond. Bij een wond geeft pijn aan dat er iets mis is. Bij weeën laat je lichaam juist zien dat het hard aan het werk is om je baby geboren te laten worden.

Daarom reageren we tijdens een bevalling soms ook anders op pijn. Bij gewone pijn wil je er het liefst zo snel mogelijk vanaf. Tijdens een bevalling helpt het juist om met de wee mee te bewegen en je lichaam zoveel mogelijk te ontspannen. 

Ik merk dat vrouwen vaak rustiger worden als ze begrijpen waar de pijn vandaan komt. De pijn verdwijnt daardoor niet, maar het is vaak minder spannend als je weet dat iedere wee je helpt om je baby dichterbij te brengen.

Voelt iedere vrouw dezelfde soort pijn tijdens een bevalling?

Nee. Iedere vrouw ervaart een bevalling anders. Zelfs als je meerdere kinderen krijgt, kan de ene bevalling heel anders voelen dan de andere.

Ook waar je de pijn voelt, verschilt. De een voelt de weeën vooral in de onderbuik, terwijl een ander juist veel pijn in de rug of benen heeft.

Daarnaast spelen er nog meer dingen mee. Gaat een bevalling heel snel, dan heeft je lichaam minder tijd om endorfine aan te maken, je natuurlijke pijnstiller. Bij een bevalling die geleidelijk op gang komt, kan dat hormoon beter zijn werk doen. Ook hoe gespannen of moe je bent, de omgeving waarin je bevalt en of je je veilig voelt, hebben invloed op hoe je de pijn ervaart. Je mindset speelt daarin ook mee: sta je open voor wat er komt, of heb je in je hoofd al een vast beeld van hoe de bevalling moet verlopen?

Daarom kun je jouw bevalling niet vergelijken met die van iemand anders. Iedereen ervaart weeën op zijn eigen manier.

Waarom kan angst de pijn van een bevalling versterken?

Als je bang of gespannen bent, reageert je lichaam daarop. Je maakt meer adrenaline aan, het hormoon dat vrijkomt als je stress ervaart. Dat kan invloed hebben op hoe je bevalling verloopt.

Adrenaline kan de aanmaak van oxytocine remmen. Oxytocine is het hormoon dat ervoor zorgt dat de weeën goed op gang blijven. Als er minder oxytocine wordt aangemaakt, kunnen de weeën minder krachtig worden of verder uit elkaar gaan. Daardoor kan een bevalling langer duren.

Ook merk ik dat spanning invloed heeft op hoe vrouwen de weeën ervaren. Als je bang bent voor de volgende wee, ben je vaak meer met de pijn bezig en span je je lichaam onbewust aan. Dat kan de weeën zwaarder laten aanvoelen.

Voel je je juist veilig en ontspannen, dan krijgt je lichaam meer ruimte om oxytocine en endorfine aan te maken. Endorfine is je natuurlijke pijnstiller. Dat haalt de pijn niet weg, maar kan er wel voor zorgen dat je er beter mee om kunt gaan. Daarom besteden we tijdens de voorbereiding op een bevalling zoveel aandacht aan ontspanning en een omgeving waarin jij je veilig voelt.

Wat kun je zelf doen om de pijn van een bevalling te verlichten?

Je kunt de pijn van een bevalling niet wegnemen, maar er zijn wel verschillende manieren om er beter mee om te gaan. Sommige vrouwen kiezen voor medicinale pijnstilling. Daarnaast zijn er ook dingen die je zelf kunt doen om zo veel mogelijk te ontspannen.

• Zoek warmte op: een warme douche of een warm bad kan helpen om te ontspannen.
• Blijf bewegen: wandel, draai je heupen of ga op een skippybal zitten. Bewegen voelt vaak prettig en kan je baby helpen om verder in te dalen.
• Ga niet te lang op je rug liggen: veel vrouwen vinden een andere houding comfortabeler en kunnen de weeën dan beter opvangen.
• Vraag om massage of tegendruk: vooral bij rugweeën kan dit veel verlichting geven.
• Let op je ademhaling: probeer rustig te ademen en je uitademing langer te maken dan je inademing.
• Ontspan je kaken: veel vrouwen merken dat het helpt om bewust spanning uit hun gezicht en kaak los te laten.
• Maak gebruik van dingen waar je rustig van wordt: denk aan muziek, een fijne geur, gedempt licht of de aanraking van je partner.

En vergeet je partner niet. Die kan een groot verschil maken tijdens de bevalling. Iemand die rustig blijft, je aanmoedigt en weet wat jij nodig hebt, kan je helpen om zelf ook meer ontspanning te vinden.

Wanneer is pijnstilling een goede keuze?

Soms hoor ik vrouwen zeggen dat ze hopen geen pijnstilling nodig te hebben. Dat is een begrijpelijke wens. Maar als je tijdens de bevalling toch besluit dat je pijnstilling wilt, betekent dat niet dat je iets verkeerd hebt gedaan.

Ik zie regelmatig vrouwen die al uren weeën opvangen, nauwelijks hebben geslapen en helemaal uitgeput zijn. Pijnstilling kan er dan juist voor zorgen dat ze weer wat kunnen ontspannen en voldoende energie overhouden voor het laatste deel van de bevalling.

Er is geen prijs voor bevallen zonder pijnstilling. Uiteindelijk gaat het erom dat jij de ondersteuning krijgt die je nodig hebt. Of je nu zonder pijnstilling bevalt, kiest voor een ruggenprik of een andere vorm van pijnbestrijding: het zegt niets over hoe sterk je bent of hoe goed je bevalt.

Het belangrijkste is dat je keuzes kunt maken die passen bij jouw situatie en dat je je tijdens de bevalling gehoord en gesteund voelt.

Veelgestelde vragen over pijn tijdens de bevalling

Conclusie: doet een bevalling pijn?

Een bevalling doet pijn. Maar die pijn betekent niet dat er iets misgaat. De weeën zorgen ervoor dat je baarmoedermond open gaat en je baby geboren kan worden. Als je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt, voelt de pijn vaak minder onvoorspelbaar.

Veel vrouwen kennen bevallen vooral uit heftige verhalen van anderen of uit films. Daardoor kun je al gespannen raken voordat de bevalling begonnen is. Hoe meer spanning je voelt, hoe moeilijker het vaak wordt om te ontspannen tijdens de weeën.

In mijn werk als verloskundige merk ik hoe fijn het kan zijn als vrouwen weten wat ze kunnen verwachten. Dat haalt de pijn niet weg, maar het kan wel helpen om rustiger te blijven en beter om te gaan met wat er gebeurt.